الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
243
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
لشكر موسى رسيدند چنان كه نخستين آيه مورد بحث مىگويد : « فرعونيان آنها را تعقيب كردند و به هنگام طلوع آفتاب به آنها رسيدند » ( * ( فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ ) * ) ( 1 ) . « هنگامى كه دو گروه يكديگر را ديدند ، ياران موسى گفتند : به طور قطع ما در چنگال فرعونيان گرفتار شديم و راه نجاتى وجود ندارد » ! ( * ( فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ ) * ) . در پيش روى ما دريا و امواج خروشان آب ، و در پشت سر ما دريايى از لشكر خونخوار با تجهيزات كامل ، جمعيتى كه سخت از ما خشمگينند و امتحان خونخوارى خود را در كشتن فرزندان بيگناه ما ساليان دراز دادهاند و خود فرعون نيز به قدر كافى مردى خيره سر و ستمگر و خونخوار است ، بنا بر اين به سرعت همه ما را محاصره مىكنند و از دم تيغ و شمشير مىگذرانند ، يا اسير كرده و با شكنجه بازمىگرداند و تمام قرائن نشان مىداد كه مطلب همين گونه است . در اينجا لحظات دردناكى بر بنى اسرائيل گذشت ، لحظاتى كه تلخى آن غير قابل توصيف است ، شايد جمع زيادى در ايمان خود متزلزل شده ، و سخت روحيه خود را باخته بودند . اما موسى ع هم چنان آرام و مطمئن بود ، و مىدانست وعدههاى خدا درباره نجات بنى اسرائيل و نابودى قوم سركش تخلف ناپذير است . لذا با يك دنيا اطمينان و اعتماد رو به جمعيت وحشتزده بنى اسرائيل كرد و « گفت : چنين نيست آنها هرگز بر ما مسلط نخواهند شد ، چرا كه پروردگار
--> ( 1 ) بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه منظور از « مشرقين » حركت بنى اسرائيل به سوى شرق و پيروزى فرعونيان از آنها در همين جهت بوده است ، زيرا مىدانيم سرزمين « بيت المقدس » نسبت به مصر منطقه شرقى محسوب مىشود .